ਅਕਸਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਛੱਡ ਦੇਂਦੇ ਹਨ ਕਿ “ਇੱਕ ਦਿਨ ਤਾਂ ਸਭ ਨੇ ਚਲੇ ਹੀ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਇੰਨੀ ਭੱਜ-ਦੌੜ ਕਿਉਂ?” ਜਾਂ “ਸਭ ਕੁਝ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ?” ਅਜਿਹੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸੋਚ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਖੋਖਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਫੈਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮੌਤ ਦੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਬਹਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਉੱਦਮ ਤਿਆਗ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਜਿਉਂਦੇ ਜੀਅ ਮਰਨ ਵਰਗੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਹਰ ਪਲ ਨੂੰ ਸਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਜਿਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਗੁਰਬਾਣੀ ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ ਦਾ ਮਾਰਗ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਤਿਗੁਰੂ ਜੀ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਮੌਤ ਅਟੱਲ ਸੱਚ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਹੱਥ ‘ਤੇ ਹੱਥ ਧਰ ਕੇ ਬੈਠ ਜਾਈਏ। ਗੁਰਮਤਿ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮਨੋਰਥ ਉੱਦਮ, ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਗੁਰਬਾਣੀ ਦੁਆਰਾ ਹੁਕਮੁ ਤੇ ਰਜਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲ ਕੇ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖੁ ਦੇ ਨਾਮੁ ਦੁਆਰਾ ਹਰ ਸੁਆਸ ਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਜੀਵਨ ਰੂਪੀ ਦਾਤ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਵਾਂਗੇ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਸਾਨੂੰ ਉੱਦਮੀ ਬਣਨ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਂਦੇ ਹਨ:
ਉਦਮੁ ਕਰੇਦਿਆ ਜੀਉ ਤੂੰ ਕਮਾਵਦਿਆ ਸੁਖ ਭੁੰਚੁ ॥ ਧਿਆਇਦਿਆ ਤੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਮਿਲੁ ਨਾਨਕ ਉਤਰੀ ਚਿੰਤ ॥ (ਅੰਗ 522)
ਸਾਨੂੰ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਨਿੱਕੇ ਜਿਹੇ ਫੁੱਲ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਮੁਰਝਾ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਪੂਰੀ ਸ਼ਿੱਦਤ ਨਾਲ ਖਿੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵੰਡ ਕੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਮਹਿਕਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਡਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਖਿੜਨਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੂਰਜ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੇਣ ਦਾ ਕਰਮ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਤਿਆਗਦਾ। ਜੇ ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅੰਤ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ ਰੁਕ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਹੀ ਵਿਗੜ ਜਾਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਇਨਸਾਨ ਕਿਉਂ ਮੌਤ ਦੇ ਬਹਾਨੇ ਬਣਾ ਕੇ ਆਲਸੀ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ?
ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਿਹਨਤ ਸਿਰਫ਼ ਨਿੱਜੀ ਸੁਖਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਗੁਰਮਤਿ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਸਰਬੱਤ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਉੱਦਮ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਮਾਜ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਲੋੜਵੰਦ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਕਿਵੇਂ ਪਾਵਾਂਗੇ? ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਫੁਰਮਾਉਂਦੇ ਹਨ:
ਘਾਲਿ ਖਾਇ ਕਿਛੁ ਹਥਹੁ ਦੇਇ ॥ ਨਾਨਕ ਰਾਹੁ ਪਛਾਣਹਿ ਸੇਇ ॥ (ਅੰਗ 1245)
ਆਲਸ ਸਾਨੂੰ ਸਵਾਰਥੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਕਿ ਮਿਹਨਤ ਸਾਨੂੰ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਸੰਸਾਰਕ ਵਸਤੂਆਂ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਜਾਣਗੀਆਂ, ਪਰ ਸਾਡਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਉੱਦਮ, ਸਾਡੀ ਨੇਕ ਕਿਰਤ ਅਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰਜ ਸਾਡੀ ਰੂਹ ਦਾ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਮੌਤ ਦਾ ਸੱਚ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਯਾਦ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਸਮਾਂ ਸੀਮਤ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਹਰ ਪਲ ਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਬਣਨਾ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਸੋਚਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਛੱਡ ਦਈਏ ਕਿ ਇੱਕ ਦਿਨ ਸਭ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਅਸੀਂ ਉਸ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਨੂੰ ਇਹ ਜਵਾਬ ਦੇ ਸਕਾਂਗੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅਨਮੋਲ ਸੁਆਸਾਂ ਦਾ ਸਹੀ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ?
ਅੱਜਕਲ ਅਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੇ ਚੰਗੇ ਚੰਗੇ ਪਦਾਰਥ ਮਾਣ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਉਸ ਸਭ ਸਾਡੇ ਬਜੁਰਗਾਂ ਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਾਇੰਸਦਾਨਾ ਦੀ ਘਾਲਣਾ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਸਾਡਾ ਹਰੇਕ ਦਾ ਫਰਜ ਹੈ, ਕਿ ਆਪਣੀਆਂ ਆਉਂਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨਸਲਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਚੰਗਾ ਕਰਕੇ ਜਾਈਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਸਾਡੇ ਤੇ ਮਾਣ ਕਰ ਸਕਣ।
ਕਬੀਰ ਕਾਲਿ ਕਰੰਤਾ ਅਬਹਿ ਕਰੁ ਅਬ ਕਰਤਾ ਸੁਇ ਤਾਲ ॥ ਪਾਛੈ ਕਛੂ ਨ ਹੋਇਗਾ ਜਉ ਸਿਰ ਪਰਿ ਆਵੈ ਕਾਲੁ ॥138॥ (ਅੰਗ 1371)
ਚੜ੍ਹਦੀ ਕਲਾ!
ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸਚਦੇਵਾ
Author: khireyapunjab
ਸ੍ਰ. ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੇਮੀ (ਐਡੀਟਰ ਖਿੜਿਆ ਪੰਜਾਬ) ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪੇਪਰ 1969 ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਕਾਠੀਆਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ । ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਖਿੜਿਆ ਪੰਜਾਬ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਖਾਲੜਾ ਮੰਡੀ ਤੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ । ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਮਹੀਨਾਵਾਰੀ ਪੇਪਰ ਸ੍ਰ. ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ (ਮਰਹੂਮ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪੰਜਾਬ) ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿਉਂ ਕਿ ਉਹ ਗਿੱਲ ਜੀ ਨਾਲ ਪਰਸਨਲ ਪੀ. ਏ. ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਚਰੇ ਸਨ । ਅਸੀ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਖਿੜਿਆ ਪੰਜਾਬ ਯੂ ਟਿਊਬ ਚੈਨਲ ਚਲਾ ਰਹੇ ਸੀ । ਹੁਣ ਪਿਤਾ ਜੀ ਵਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਨਿਊਜ਼ ਪੇਪਰ ਪੰਜਾਬੀ ਆਨਲਾਈਨ ਚਾਲੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਸਹਾਈ ਹੋਵੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਬੱਲ ਬਖਸ਼ੇ ।
