14 Views
ਏਤੀ ਮਾਰ ਪਈ ਕੁਰਲਾਣੇ ਤੈਂ ਕੀ ਦਰਦ ਨਾ ਆਇਆ’’
ਫਰੈਕਫੋਰਟ :- 2 ਨਵੰਬਰ (ਖਿੜਿਆ ਪੰਜਾਬ ) ਨਵੰਬਰ 1984 ਦੀ ਸਿੱਖ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਾਪਰਿਆਂ ਅੱਜ 42 ਵਰ੍ਹੇ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਚਾਰ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਦਾ ਇਹ ਸਮਾਂ ਕਿਸੇ ਪੂਰੇ ਯੁੱਗ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਕਤਲੇਆਮ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਗੁਆਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਮੇਂ ਦੀ ਘੜੀ ਸ਼ਾਇਦ ਅੱਜ ਵੀ ਨਵੰਬਰ 1984 ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ੂਨੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰੁਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਜ਼ਰਾ ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ 42 ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਧਵਾਵਾਂ, ਯਤੀਮ ਹੋਏ ਬੱਚਿਆਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਡੀਕਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ, ਬੇਸਹਾਰਾ ਹੋਏ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਉੱਜੜੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਿਵੇਂ ਬਿਤਾਈ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਦਰਦ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਰੂਹ ਕੰਬ ਉੱਠਦੀ ਹੈ।
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬੇਕਸੂਰ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬੇਰਹਿਮੀ ਨਾਲ ਮੌਤ ਦੇ ਘਾਟ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅਨੇਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿਊਂਦੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਕਈ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਦਰਸ਼ਨ ਤੱਕ ਨਸੀਬ ਨਾ ਹੋਏ। ਕਾਤਲ ਭੀੜਾਂ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਨੁੱਖੀ ਜਾਨਾਂ ਲਈਆਂ, ਸਗੋਂ ਅਨੇਕਾਂ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇਹਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਤੱਕ ਮਿਟਾ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਦਿਲ ਕੰਬਾਊ ਹਕੀਕਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖ ਬੀਬੀਆਂ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿਨਸੀ ਹਿੰਸਾ, ਅਪਮਾਨ ਅਤੇ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਜ਼ੁਲਮਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਅਤੇ ਰੂਹਾਂ ਉੱਤੇ ਲੱਗੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ,ਕਿੰਨੀਆਂ ਹੀ ਮਾਵਾਂ, ਭੈਣਾਂ ਅਤੇ ਧੀਆਂ ਆਪਣੇ ਸੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਣਕਹੇ ਦਰਦ ਸਮੋਈ ਬੈਠੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸ਼ੋਰ ਵਿੱਚ ਦਬਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਰਦ ਕਦੇ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤ੍ਰਾਸਦੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ 42 ਸਾਲ ਬੀਤ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦਾ ਇਨਸਾਫ਼ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਜੇ ਵੀ ਅਧੂਰਾ ਹੈ।
ਇਸ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡੇ ਉੱਤੇ ਹੰਢਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੀੜਤਾਂ ਅਤੇ ਚਸ਼ਮਦੀਦ ਗਵਾਹਾਂ ਨੇ ਕਾਤਲਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਲਗਭਗ ਹਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਦਸਤਕ ਦਿੱਤੀ। ਪੁਲਿਸ ਥਾਣਿਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਦਾਲਤਾਂ ਤੱਕ, ਜਾਂਚ ਕਮਿਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਹਕੂਮਤਾਂ ਦੇ ਉੱਚ ਅਹੁਦਿਆਂ ਤੱਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਗੁਹਾਰ ਲਗਾਈ।
ਪਰ ਅਫ਼ਸੋਸ! ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਇਸ ਲੰਮੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਹੀ ਹੱਥ ਲੱਗੀ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਈਆਂ, ਪਰ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਪੈਮਾਨੇ, ਸਾਜ਼ਿਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਅੱਜ ਵੀ ਅਧੂਰਾ ਹੈ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹਕੂਮਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਇੱਕੋ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ — ‘ਬੀਤੇ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਓ।’
ਪਰ ਕੀ ਕੋਈ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਕਤਲ ਕੀਤੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਕੀ ਕੋਈ ਵਿਧਵਾ ਆਪਣੇ ਅੱਖੀਂ ਵੇਖੇ ਪਤੀ ਦੇ ਕਤਲ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਕੀ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਏ ਬਚਪਨ ਦੇ ਦਰਦ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਜਦੋਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਬੂਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਦੋਸ਼ੀ ਬਰੀ ਹੁੰਦੇ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਵੀ ਉੱਠਦਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਸਬੂਤ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਕਟਹਿਰੇ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਕਿਸ ਦੀ ਸੀ?
ਜਦੋਂ ਇਨਸਾਫ਼ ਵਿੱਚ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੀ ਦੇਰੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਗਵਾਹ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਰੁਖ਼ਸਤ ਹੋਣ ਲੱਗ ਪੈਣ ਅਤੇ ਪੀੜਤ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ-ਕਰਦੇ ਦਮ ਤੋੜ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਸਫਲਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਸਗੋਂ ਸਮੁੱਚੇ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਨੈਤਿਕ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਦਾ ਸਵਾਲ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਵੇਂ ਕਈ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੀ ਸਮੂਹਿਕ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਨਵੰਬਰ 1984 ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਅੱਜ ਵੀ ਜਿਊਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸੇ ਲਈ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਇਨਸਾਫ਼ਪਸੰਦ ਸਿੱਖਾਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਅਤੇ ਪੰਥਕ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਨੇ ਨਵੰਬਰ 1984 ਦੇ ਸਿੱਖ ਕਤਲੇਆਮ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਉਠਾਉਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਯਤਨ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਸਦਾਂ, ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਚਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸ ਕਤਲੇਆਮ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸੇਵਾਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਨੇ ਪੀੜਤਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਦੁਨੀਆ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਹੈ।
ਇਹ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੇਵਲ ਬੀਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਤਲੇਆਮ ਲਈ ਇਨਸਾਫ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ, ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਣ-ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਅਣਮਨੁੱਖੀ ਅਪਰਾਧਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਵੀ ਹੈ।
ਨਵੰਬਰ 1984 ਦੀ ਸਿੱਖ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦਾ ਦੁਖਾਂਤ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਜ਼ਮੀਰ ਉੱਤੇ ਲੱਗਿਆ ਨਾ ਮਿਟਣ ਵਾਲਾ ਕਾਲਾ ਦਾਗ਼ ਹੈ
ਪਿੱਛਲੇ 42 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਭਾਰਤੀ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਵੱਲ ਦੇਖ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਰਾਜ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਹੇਠ ਜਾਂ ਜਿਸ ਦੀ ਨਾਕਾਮੀ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹੇ ਭਿਆਨਕ ਅਪਰਾਧ ਵਾਪਰੇ ਹੋਣ, ਉਸੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਤੋਂ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਣਾ
ਇਹ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਤਲ ਦੇ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਆਪ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਓ।
ਇਤਿਹਾਸ ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਜ਼ੁਲਮ ਅੱਗੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾਉਣ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੋਣੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਵਰਜਿਤ ਕੀਤਾ ਉੱਥੇ ਜ਼ੁਲਮ ਸਹਿਣਾਂ ਵੀ ਬੱਜਰਗੁਨਾਹ ਮੰਨਿਆ ਹੈ । ਸੱਚ ਉੱਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦੇਣ ਅਤੇ ਸਰਬੱਤ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਸਮਾਜ ਸਿਰਜਣ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਕੇਵਲ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀਆਂ ਅਪੀਲਾਂ ਅਤੇ ਬੇਨਤੀਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਖਾਲਸਾਈ ਰਵਾਇਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੱਚ, ਸਿਦਕ, ਸਵੈਮਾਣ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਉੱਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਆਪਣੇ ਕੌਮੀ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਲਈ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਸੰਕਲਪ ਹੋਈਏ।
ਖਾਲਸਾਈ ਰਵਾਇਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨਸਾਫ਼ ਦਾ ਅਰਥ ਬਦਲੇ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜ਼ੁਲਮ ਦਾ ਅੰਤ, ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ, ਪੀੜਤਾਂ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਬਹਾਲੀ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਧਰਮ, ਨਸਲ ਜਾਂ ਪਛਾਣ ਕਾਰਨ ਜ਼ੁਲਮ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਾ ਬਣਨਾ ਪਵੇ।
ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਭੁਲਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਸੱਚ ਨੂੰ ਦਬਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਕੌਮਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਿਕ ਦਰਦ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੁਰਬਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੀ ਧੂੜ ਹੇਠ ਦਫ਼ਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਨਵੰਬਰ 1984 ਦੀ ਨਸਲਕੁਸ਼ੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ ਸਮੂਹ ਬੇਗੁਨਾਹ ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਪਿਛਲੇ 42 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੇ ਸਿਦਕ, ਸਬਰ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਅਤੇ ਅਡੋਲ ਹੌਸਲੇ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਅਜਿਹੇ ਸਮੂਹਿਕ ਕਤਲੇਆਮ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਵਿਰੋਧੀ ਅਪਰਾਧ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਨਾ ਵਾਪਰਨ, ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਜਾਗਦੀ ਜ਼ਮੀਰ ਵਾਲੇ, ਇਨਸਾਫ਼ਪਸੰਦ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹਮਾਇਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਨੈਤਿਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਮਝਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਾਡਾ ਸੰਕਲਪ ਅਜਿਹੇ ਸਮਾਜ ਅਤੇ ਰਾਜ-ਪ੍ਰਬੰਧ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਬਖ਼ਸ਼ੇ ਸਰਬੱਤ ਦੇ ਭਲੇ, ਬਰਾਬਰੀ, ਧਾਰਮਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਣ-ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਹਲੇਮੀ ਰਾਜ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਵੇ।
ਬੇਗਮਪੁਰੇ ਦੀ ਆਦਰਸ਼ਕ ਸੋਚ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਹਲੇਮੀ ਰਾਜ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਤੋਂ ਸੇਧ ਲੈਂਦਿਆਂ, ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੇ ਆਜ਼ਾਦ ਅਤੇ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਰਾਜ ਖਾਲਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕੇਵਲ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਮੰਜ਼ਿਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅਜਿਹਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸਿਰਜਣ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਜ਼ੁਲਮ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵਿਤਕਰਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਹਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ।
ਨਵੰਬਰ 1984 ਦੇ ਪੀੜਤਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਇਹੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਜਿਊਂਦਾ ਰੱਖੀਏ, ਆਪਣੇ ਹੱਕਾਂ ਵਾਸਤੇ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਬੁਲੰਦ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਲਈ ਆਪਣਾ ਬਣਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਈਏ।
ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਗੁਰਾਇਆ
Author: khireyapunjab
jin88bet.one ak168app.baby ak168app.club ks168app.site ic88 ic88 ic88 ic88 lr88 lr88 lr88 lr88 op88 si88 88v SEXXXXX-VN
