ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ 4 ਜੂਨ (ਖਿੜਿਆ ਪੰਜਾਬ) ਹਿੰਦੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੰਦਰ, ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਪਰ ਇਹ ਗੱਲ ਸੋਚਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਧਰਮ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਅਮਰੀਕਾ-ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਹੋ ਕੇ ਨਹੀਂ ਬੈਠ ਗਏ। ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਮਾਜ, ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਪਰ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਦੀ ਹਾਲਤ ਇਸ ਤੋਂ ਉਲਟ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਕਥਾਵਾਚਕ, ਰਾਗੀ, ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਚਿਹਰੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਹੋਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ, ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੰਚ ਹਾਸਲ ਕੀਤੇ, ਸਿੱਖ ਸੰਗਤਾਂ ਤੋਂ ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਧਨ ਕਮਾਇਆ — ਉਹ ਅੱਜ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਜਨਮ-ਭੂਮੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਬੈਠ ਕੇ ਕਿਹੜਾ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ?
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਹਾਲਤ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਇਸਾਈ ਮਿਸ਼ਨਰੀ ਅਤੇ ਪਾਦਰੀ ਪਰਵਾਸੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਨਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਰਹੇ ਹਨ, ਨਵੇਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਕਿੱਥੇ ਹਨ? ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਉਹਨਾਂ ਹੀ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਘਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਹੈ ਕਿ ਸੰਗਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਸਿੱਖ ਹਨ, ਸੁਣਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸਿੱਖ ਹਨ, ਮੰਚ ਵੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਪੈਸਾ ਵੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਹੈ — ਪਰ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਕੇਸਾਧਾਰੀ ਪਛਾਣ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਾਂਭੀ ਜਾ ਰਹੀ?
ਅਸਲੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜੋ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਦੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਵੁਕ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਅਸਲੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਗੈਰ-ਸਿੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖੀ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਾਲ ਜੋੜੇ। ਅਸਲੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੇਸ, ਕਿਰਦਾਰ, ਬਾਣੀ ਅਤੇ ਬਾਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜੇ। ਅਸਲੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇ, ਨਾ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਛੱਡ ਕੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਖੀ ਜੀਵਨ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਬਣੇ।
ਜੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕਾਂ ਦਾ ਮਿਸ਼ਨ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੈਦਾਨ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਿੰਡਾਂ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ, ਸਕੂਲਾਂ, ਕਾਲਜਾਂ, ਮਜ਼ਦੂਰ ਬਸਤੀਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਵਰਗ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਟੇਜਾਂ ਤੋਂ ਤਾਲੀਆਂ ਲੈਣਾ ਆਸਾਨ ਹੈ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਰਹੀ ਸਿੱਖੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਅਸਲ ਸੇਵਾ ਹੈ।
ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣਾ ਪਵੇਗਾ:
ਜਿਹੜੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਵੱਡੇ ਬਣੇ, ਕੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਪੰਜਾਬ ਪ੍ਰਤੀ ਨਹੀਂ?
ਕੀ ਸਿੱਖੀ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਡਾਲਰਾਂ ਅਤੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਸਟੇਜਾਂ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ?
ਕੀ ਪੰਜਾਬ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਖਰੀ ਮੰਜ਼ਿਲ?
ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਨੂੰ ਭਾਵੁਕ ਭਾਸ਼ਣ ਨਹੀਂ, ਜ਼ਮੀਨੀ ਨਤੀਜੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ, ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਜੀਉਣ ਅਤੇ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਅੱਜ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਪੰਜਾਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਨ — ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਟੇਜਾਂ ਵੀ ਖਾਲੀ ਨਾਅਰੇ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਣਗੀਆਂ।
Author: khireyapunjab
ਸ੍ਰ. ਸੰਤੋਖ ਸਿੰਘ ਪ੍ਰੇਮੀ (ਐਡੀਟਰ ਖਿੜਿਆ ਪੰਜਾਬ) ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਪੇਪਰ 1969 ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਕਾਠੀਆਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ । ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੁੱਝ ਸਮਾਂ ਖਿੜਿਆ ਪੰਜਾਬ ਹਫਤਾਵਾਰੀ ਖਾਲੜਾ ਮੰਡੀ ਤੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ । ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਮਹੀਨਾਵਾਰੀ ਪੇਪਰ ਸ੍ਰ. ਲਛਮਣ ਸਿੰਘ ਗਿੱਲ (ਮਰਹੂਮ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਪੰਜਾਬ) ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿਉਂ ਕਿ ਉਹ ਗਿੱਲ ਜੀ ਨਾਲ ਪਰਸਨਲ ਪੀ. ਏ. ਦੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਚਰੇ ਸਨ । ਅਸੀ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਖਿੜਿਆ ਪੰਜਾਬ ਯੂ ਟਿਊਬ ਚੈਨਲ ਚਲਾ ਰਹੇ ਸੀ । ਹੁਣ ਪਿਤਾ ਜੀ ਵਲੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਨਿਊਜ਼ ਪੇਪਰ ਪੰਜਾਬੀ ਆਨਲਾਈਨ ਚਾਲੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ । ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਸਹਾਈ ਹੋਵੇ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਦਾ ਬੱਲ ਬਖਸ਼ੇ ।
